Filtry zmiękczające są mechanizmami hydraulicznymi przeznaczonymi do usuwania twardości z wody. Duża twardość wody jest wynikową zawartości jonów magnezu i wapnia. Powodują one białawego nalotu czyli kamienia kotłowego na armaturze i sprzęcie AGD. Kamień jest uciążliwym skutkiem wysokiej twardości wody. Ze względu na jonowy model twardości zmiękczacze wody bazują na złożach jonowymiennych kationitowych (jony wapnia oraz magnezu mają ładunek dodatni). Przykłady takich złóż to Purolite. Są to zdecydowanie kwaśne złoża o niskim odczynie pH.
Obok pozbywania się twardości z oczyszczanej wody niektóre złoża znakomicie radzą sobie też z takimi niepożądanymi związkami jak żelazo czy amoniak. Długość życia złóż jonowymiennych jest dość spora i waha się od 10 do 15 lat. Po tym okresie zalecana jest kompletna wymiana złoża. Podczas eksploatacji złoże traci właściwości jonowymienne, z tego powodu co jakiś czas powinno się praktykować regenerację roztworami soli. Ilość dni pomiędzy regeneracjami jest ustalana indywidualnie oraz ściśle zależy od jakości wody oraz jonowymiennej pojemności aparatu (w pełni zależnej od ilości żywicy). Dobre zmiękczacze cechują bardzo wysokie miary natężenia przepływu, zarządzane są całkowicie automatycznie, a czystość wody po uzdatnieniu spełnia najsurowsze wymogi użytkowników.